Η πρωτοβουλία GReco Islands είναι ένα εθνικό πρόγραμμα που στοχεύει να βοηθήσει τα μικρά ελληνικά νησιά να γίνουν πιο «πράσινα», πιο έξυπνα και πιο βιώσιμα για τους κατοίκους και τους επισκέπτες τους. Υλοποιείται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021–2027 και αφορά κυρίως νησιά με μικρό μόνιμο πληθυσμό, που αντιμετωπίζουν έντονες προκλήσεις σε ενέργεια, υποδομές, υπηρεσίες και ευκαιρίες απασχόλησης.
Μέσα από την πρωτοβουλία, κάθε νησί εκπονεί το δικό του Τοπικό Σχέδιο Δράσης, έναν ολοκληρωμένο «οδικό χάρτη» για την πράσινη μετάβαση, την εξοικονόμηση και καθαρή ενέργεια, την καλύτερη διαχείριση απορριμμάτων και νερού, τη βιώσιμη κινητικότητα, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας. Στόχος είναι τα νησιά να αποκτήσουν ισχυρότερη ταυτότητα, να γίνουν πιο ελκυστικά για διαβίωση, εργασία, οικονομική δραστηριότητα και ποιοτικό τουρισμό και να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Η Χάρτα GReco Islands
Κεντρικό συστατικό της πρωτοβουλίας είναι η Χάρτα GReco Islands (ΦΕΚ Β 2119/05.05.2025), ένα πλαίσιο αρχών στο οποίο δεσμεύονται τα νησιά που συμμετέχουν. Η Χάρτα περιλαμβάνει βασικές κατευθύνσεις για:
Κλιματική ουδετερότητα και σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα — Προστασία φυσικού περιβάλλοντος και βιοποικιλότητας — Υπεύθυνη διαχείριση υδάτων και αποβλήτων — Βιώσιμος και ποιοτικός τουρισμός — Δίκαιη μετάβαση με έμφαση στην κοινωνική συνοχή — Αξιοποίηση ψηφιακού μετασχηματισμού προς όφελος πολιτών και επιχειρήσεων.
Με αυτόν τον τρόπο, η Χάρτα λειτουργεί ως κοινός «κώδικας» που διασφαλίζει ότι τα έργα και οι παρεμβάσεις κάθε νησιού υπηρετούν ένα συνεκτικό, μακροπρόθεσμο όραμα για τα νησιά του μέλλοντος.
Συμμετοχή και σήμα GReco Island
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών: οι Δήμοι, οι φορείς και οι πολίτες καλούνται να συμβάλουν με ιδέες και προτάσεις κατά τη διαμόρφωση των Τοπικών Σχεδίων, μέσα από διαβουλεύσεις και ανοιχτό διάλογο. Η επιτυχημένη υλοποίηση των σχεδίων οδηγεί στην απόδοση ειδικού «σήματος» GReco Island στο νησί, ως αναγνώριση της προόδου του στη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανθεκτικότητα, αλλά και της ουσιαστικής εφαρμογής των αρχών της Χάρτας στην πράξη.
